على محمدى خراسانى

23

شرح مكاسب (فارسى)

قوله : و امّا تفسير الاجارات : طريقهء سوّم از راههاى امرارمعاش از طريق معامله ، طريقهء انواع و اقسام اجاره است ، اين نيز دو شعبه دارد كه يك قسمت آن حلال محلّل ، و قسمت ديگرش حرام محرّم است . امّا اجاره‌هاى حلال : ضابطهء اجاره‌هاى حلال اينست : انسان خودش را در جهت منافع محللّه ديگران و جامعه اجاره بدهد يعنى اجير شود كه براى ديگران بنايى كند ، خياطى كند و . . . و خلاصه در امورى كه ديگران از آن سود مىبرند و در جهت انتفاعات آنها است در خدمت آنان قرار بگيرد و از اين طريق اجرتى دريافت كرده و امرار معاش كند . و يا انسان مايملك خود را يعنى چيزهايى را كه در ملك او داخل است در جهت منافع حلال جامعه اجاره دهد چه از امورى باشد كه هم مالك عين و هم منافع آن است مثلا خانه يا زمينى يا باغى دارد كه آن را به اجاره مىدهد و از مال الاجارة آن بهره‌مند مىشود . يا مثلا قطارى ، ماشينى ، هواپيمايى ، كشتى و . . . دارد و براى حمل‌ونقل ما يحتاج مردم و حمل‌ونقل مسافرين اجاره مىدهد و از اجرت آنها ارتزاق مىكند يا مثلا مركب‌سوارى [ اسب ، شتر ، قاطر و . . . ] دارد ، عبد و امه دارد ، جامه دارد ، ظروف دارد ، فرش دارد و . . . آنها را براى جهات انتفاع مردم اجاره مىدهد و پول مىگيرد ، و چه از امورى باشد كه تنها مالك منافع آنها است . مثل خانه‌اى كه خود اجاره كرده و به ديگرى اجاره مىدهد ، يا اجيرى كه